Emeklilik hayali kuranları yakından ilgilendiren birçok prosödür bulunuyor. Sahte işyerleri üzerinden sigortalı göstermek vaadiyle para toplayan ve vatandaşları kandıran dolandırıcılar bu süreçte iş başında. Eğer dikkat edilmezse maaşınız kesilebiliyor. Özellikle EYT başvurusu yapan çalışanlarla ilgili dikkat çeken açıklamalar yapıldı. İşte, emeklilik için dikkat edilmesi gerekenler...
![Deprem bölgesinin inşası için bakın ne kadar kaynak sağlandı](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/08/mehmet-simsek1657219699.webp)
SGK'DAN VATANDAŞLARA UYARI!
Sosyal Güvenlik Kurumu'na tabi olarak çalışmaya başlayan pek çok kişi bir süre çalıştıktan sonra ne zaman emekli olacağını araştırmaya başladı. Erken emekliliğin yollarını arayanlar kimi zaman, olması gerekenden daha geç emekli olabiliyor. Kayıt dışı olarak çalışılan süre emeklilik tarihinin gecikmesine neden oluyor. Bu nedenle vatandaşlar sahte sigortalılık ile ilgili SGK tarafından dikkatli olmaları konusunda uyarılıyor.
![Evde bakım maaşı, 65 yaş aylığı ve Engelli maaşı alanlar dikkat! Maaşlar sil baştan değişti: Zamlı rakamlar ne zaman hesaplara yatacak](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/09/sed.webp)
KAYIT DIŞI ÇALIŞANLAR HAK KAYBINA UĞRUYOR
Kayıt dışı olarak çalışanlar geç emeklilik dışında pek çok hak kaybına da uğruyor. Ücretsiz sağlık hizmetlerinden yararlanamayan sigortasız çalışanlar, işten çıkartılmaları durumunda ihbar ve kıdem tazminatı alamıyor, işsizlik maaşı başvurusunda bulunamıyor. SGK'lı tüm çalışanların sahip olduğu senelik izin ve rapor hakkı kayıt dışı olarak çalışanlar için bulunmuyor.
![Rakamlar sil baştan değişti! Enflasyon tahminleri emekliye umut oldu: Emekli maaşlarını bekleyen iki zam senaryosu](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/09/parar.webp)
EMEKLİLİK SÜRESİ UZUYOR
Sigortasız çalışanların en büyük dezavantajlarından biri ise emeklilik sürecini olummsuz yönde etkilemesi. Emeklilik süresi kayıt dışı olarak çalışılan süre kadar uzuyor. Hayatının belli bir döneminde Sosyal Güvenlik Kurumu'na bağlı olmadan çalışanlar çalıştıkları süre kadar daha geç emekli olabiliyorlar. Tüm hak kayıplarına rağmen iş arayışındaki kişiler istedikleri şartlarda iş bulamamaları durumunda kendilerine sunulan şartları kabul etmek zorunda kalabiliyor. Çalışanlar bilerek sigortasız çalışmayı kabul edebiliyor.Bunun dışında İşverenler, işçiler veya kendi işini yapanlar vergi, sigorta primi gibi mali yükümlülüklerden kaçınmak, bürokratik işlemlerden kurtulmak için de kayıt dışı istihdama yönelebiliyor.
![Yerin altı fokur fokur petrol kaynıyor! Türkiye o ilimizde resmen hazine buldu! Bir iki değil tam 7 adet sondaj kuyusu açılacak](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/08/petrol1067930179.webp)
KAYIT DIŞI İSTİHDAM NEDİR?
Peki kayıt dışı istihdam tam anlamıyla neyi ifade ediyor? Kişiler ya da kurumlar neden kayıt dışına yöneliyor? Kayıt dışı istihdamı, sosyal güvenlik açısından niteliği itibariyle yasal işlerde çalışarak istihdama katılan kişilerin, çalışmalarının gün veya ücret olarak ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına hiç bildirilmemesi ya da eksik bildirilmesidir.
Firmalar rekabet gücünü arttırma için firmalar maliyetlerini düşürme yoluna gitmişler, bu yönde de kayıt dışı ekonomiye ve onun bir yansıması olan kayıt dışı istihdamı tercih etmeye başladı. Rekabet gücünün yanı sıra işgücü piyasasında da bazı değişmeler olmuş ve çeşitli esnek çalışma biçimleri ortaya çıkmıştır. Bunların dışında enflasyon gibi ekonomi değişmeler, kayıt dışı istihdamı tetikleyen başka nedenlerdir.
Devlet tarafından sağlanan desteklerden faydalanmak için kayıt dışına yönelen kişi sosyal güvencesiz olarak çalıştığı için, çalışanların sahip olduğu pek çok hakka sahip değil. Bu hak kayıpları şöyle sıralanıyor;
Kişilerin yeterli sağlık yardımı alamamalarından dolayı hastalık vakalarının artması,
Sağlıksız bir toplumun oluşması,
İş kazası veya meslek hastalığı, analık durumlarında hak ve yardımlardan faydalanamamaları,
Kısa vadede yeterli sağlık yardımı alamamalarından dolayı hastalık vakalarının artış göstermesi ve uzun vadede de, daha doğrusu, çalışamaz duruma gelindiğinde emekli aylığı alınamadığından fakirliğin ortaya çıkması,
Kişilerin uzun vadede emekli olamaması ve ölüm halinde eş ve çocuklara aylık bağlanamamasıdır.
Kendi isteği ve bilgisi dışında sigortasız çalışan kişiler nasıl bir yol izlemeli? Çalışanlar sigorta durumlarını, primlerinin eksik yatırılıp yatırılmadığını e-Devlet sistemi üzerinden kolaylıkla sorgulayabilirler.
![PTT'den emeklilere ilaç gibi gelecek ödeme: Başvuran herkese 70 bin TL verilecek](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/08/para2028059515.webp)
K, S, Ş HARFLERİNE DİKKAT!
İş verenler çalışanlardan habersiz olarak da sahte sigortalılık başlatabiliyor.
Çalışanların sigorta dökümünden bilgilerini kontrol etmesi mutlaka gerekiyor. Sigorta kodunda K, S ve Ş kodu şüpheli sigorta kodları olarak görülüyor. Çalışanların e-Devlet sistemi üzerinden sigorta dökümlerini incelemeleri şüpheli kod var ise Sosyal Güvenlik Kurumu'na ihbarda bulunmaları gerekiyor.
K Kodu her ay düzenli olarak prim hizmet belgesi göndermelerine rağmen SGK'nın gönderdiği yazıları tebellüğ etmeyen, primlerini ödemeyen veya cüzi tutarda ödeyen işyerlerini ifade ediyor.
S Kodu sahte iş yerlerinde geçen hizmet süreleri ile gerçekte herhangi bir iş yerindeki "fiili çalışma olmadan sahte sigortalılık bildiriminin" olabileceği fiili çalışmaya dayanmayan ve kuvvetle muhtemel sigortalılık sürelerinin iptal edilmesi sonucunu doğuran bir kod.
Ş Kodu ise şüpheli iş yerlerinde geçen ve sigortalılık bildirimi yapılan iş yerleri üzerindeki kod olmakla birlikte, bu kod ile bildirilen sigortalılık döneminin gerçeği yansıtıp yansıtmadığı üzerinde şüpheler olması nedeni ile, bu kod ile bildirilen hizmet süreleri çoğu zaman iptal ediliyor.