Mardin'in Midyat ilçesinde bulunan antik yer altı şehrinde şimdiden 120 metre uzunluğunda bir tünelin hizmet verdiği elliden fazla oda temizlendi; bazılarının duvarları gizemli çizimlerle süslenmişti: stilize edilmiş bir at, sekiz köşeli yıldızlar, ağaçlar ve bir yetişkinin eli...
Midyat'ın koruma sorumlusu 38 yaşındaki Mervan Yavuz, "Toplamda 900 bin m2 olduğu tahmin edilen yer altı şehrinin 8 bin 200 m2'sinden fazlasını kazdık, bu da burayı Anadolu'nun hatta belki de dünyanın en büyük yeraltı şehri yapacak" ifadelerini kullandı.
![Bakan Uraloğlu duyurdu: Dev projeyi kamu kaynağı kullanmadan hayata geçiriyoruz!](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/09/urll.webp)
"TESADÜFEN BULUNDU"
Kazıların Haziran 2020'de, evlerin bodrumlarını temizleyen belediyenin yüksekliği 1,70 m'den az olan dar bir tünel üzerinde mavi ahşap bir kapının arkasına düşmesiyle "neredeyse tesadüfen" başladığını belirten Yavuz, İklimden, düşmanlardan, yırtıcı hayvanlardan ve hastalıklardan korunmak için insanlar, gerçek bir şehir haline getirdikleri bu mağaralara sığındılar" şeklinde konuştu.
İlk girişin, altından geçmek için ikiye bükülmeniz gereken yuvarlak bir açıklıktan oluştuğunu belirten Yavuz, "Aslında varlığından şüpheleniyorduk: 1970'lerde yer çökmüştü ve bir inşaat makinesi düşmüştü. Ancak o zamanlar daha fazlasını öğrenmeye çalışmadık, kapatılmasını savunduk." ifadelerini kullandı.
Mezopotamya'nın kapısındaki Suriye sınırındaki bölge, yüzyıllar boyunca tüm büyük imparatorlukların gıpta ettiği bölge olarak göz çarpıyor.
![Türk ordusunun kahramanlık destanı! Büyük taarruz, büyük zafer: 30 Ağustos'un 102. yılı](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/08/30-agustos-buyuk-taarruz-1643337.webp)
PAGANLAR, YAHUDİLER, HRİSTİYANLAR...
Tarihi keşfe ilişkin konuşmaya devam eden Yavuz, "Paganlar, Yahudiler, Hristiyanlar, Müslümanlar, tüm bu inananlar yeraltı şehri Matiate'ye katkıda bulundular" ifadelerini kullandı.
Tüneli takip eden Mervan Yavuz, zemini kireçtaşı kaya kütlesine kazılmış, ortasında kutlama veya kurban töreni için kullanılmış olabilecek bir levha bulunan bir odaya açılıyor.
Duvarlardaki aletlerin izleri, taştaki geçidi açmak için vurulan darbelere tanıklık ediyor.
80 km uzaklıktaki eyaletin başkenti Mardin Üniversitesi'nden tarihçi Dr. Ekrem Akman ise "Arapların gelişinden önce bu topraklar Asurlular, Persler, Romalılar ve Bizanslılar tarafından sert bir şekilde tartışılıyordu" ifadelerini kullandı.
Sözlerine devam eden Akman, "Bölgedeki Hıristiyanlar 5. ve 6. yüzyıllarda çok sayıda müstahkem manastır inşa etmeye başladılar ve açgözlülükten uzak dağlara sürgün edilmişler" şeklinde konuştu.
Mardin Müzesi'nin eski müdürü Gani Tarkan, mahzenlerden çıkarılan çok sayıda gündelik eşya, bronz parça ve çömlekleri ele geçiren, mahzenlerin işgallerden sonra da kullanışlılığını koruduğunu garanti ediyor.
![8 ilde KUYU operasyonları: Kırmızı bültenle aranan çok sayıda şüpheli yakalandı](https://www.trhaber.com/uploads/photos/2024/08/ekran-goruntusu-2024-08-31-080112.webp)
YERALTI MEZARLIĞI DA VAR
"Saldırılar durduktan sonra bile Hristiyanlık (Bizans İmparatorluğu'nun) resmi dini haline geldiğinde insanlar burayı bir yaşam alanı olarak kullanmaya devam etti diyen Tarkan, "Bazı odalar yeraltı mezarlığı, diğerleri ise çatı katı olarak kullanılıyordu.” dedi.
Kemiklerin yanı sıra Osmanlı döneminde burada depolanan hayvan ve tarım ürünlerine ait izler de bulundu.
Mervan Yavuz, mahzenlerin güneşle ezilen yüzeyinin altında, çevredeki yamaçlarda üretilen ve günümüze kadar Mardin Süryani Hıristiyanlarının uzmanlık alanı olarak kalan şarap amforalarını almak için açılan büyük yuvarlak çukurlara işaret ediyor.
Gani Tarkan, Kapadokya'nın taş derinliklerine kademeli olarak inşa edilen dikey yeraltı şehirlerinden farklı olarak Midyat'ın yatay olarak yayıldığını belirtiyor.
Tamamını finanse eden Midyat Belediyesi, 120 bin nüfuslu bu şehirde turist çekmeyi umduğu yerlerin keşif çalışmalarına devam etmeyi planlıyor.
Yorum Yaz